خودکارآمدی عمومی، توانایی های فردی، مهارت های زندگی

تعریف مفاهیم
استرس تحصیلی
تعریف نظری: استرس تحصیلی به احساس نیاز فزاینده به دانش و به طور همزمان، ادراک فرد مبنی بر نداشتن زمان کافی برای دستیابی به آن دانش اشاره می کند (شکری، کدیور، نقش و دانشور پور، 1385).
تعریف عملیاتی: در پژوهش حاضر استرس تحصیلی مقدار نمره ای است که دانش آموزان در آزمون AESI، کسب می کند.
خودکارآمدی
تعریف نظری: خودکارآمدی به اعتقاد فرد در اینکه می تواند فعالیت لازم جهت رسیدن به نتایج ویژه را انجام دهد اشاره دارد (بندورا، 1997). بندورا (1997) اذعان می دارد که خودکارآمدی ادراک شده به اعتقاداتی مربوط به توانایی های فردی در سازمان دادن یا اجرای دوره هایی از فعالیت که برای ایجاد پیشرفت های معین لازم است اشاره دارد (بیز و سالانووا، 2004).
تعریف عملیاتی: در پژوهش حاضر خودکارآمدی مقدار نمره ای است که دانش آموزان در پرسشنامه خودکارآمدی عمومی شرز و همکاران (1982) کسب می کنند.
مهارت های زندگی
“مهارت های زندگی” عبارت اند از مجموعه ای از توانایی ها که زمینه ی سازگاری و رفتار مثبت و مفید را فراهم می آورند. این توانایی ها، فرد را قادر می سازند مسئولیت های نقش اجتماعی خود را بپذیرد و بدون لطمه زدن به خود و دیگران، با خواست ها، انتظارات و مشکلات روزانه، به ویژه در روابط بین فردی، به شکل موثری روبه رو شود (طارمیان، 1383).
خودآگاهی
خودآگاهی، یعنی آگاهی یافتن و شناخت اجزای وجود خود؛ شناخت اجزایی همچون خصوصیات ظاهری، احساسات، افکار، باورها، ارزش ها، اهداف، گفتگوهای درونی و نقاط قوت و ضعف خود و یابه تعبیری ساده تر توانایی شناخت خود و آگاهی از خصوصیات، نقاط ضعف و قدرت، خواست ها، ترس ها و انزجارها (غیاث فخری، 1385و نیک نژاد، 1385؛ نقل از البرز، 1386).
جرأت مندی
فرهنگ دانشگاهی مری یم وبستر (1993)، جرأت مندی را به عنوان گرایش برای یک حالت یا اظهار نظرات، عقاید و تمایلات مثبت و اغلب بطور موثر یا تجاوزکارانه تعریف می کند (توماکا و همکاران، 1999).
حل مسأله
«حل مسأله» عبارت است از فرایندی شناختی- رفتاری که توسط فرد هدایت می شود و فرد سعی می کند که با کمک آن راه حل های موثر یا سازگارانه ای برای مسائل زندگی روزمره ی خویش پیدا کند (دوزوریلا و نیزو، 2004).
کنترل استرس
منظور از کنترل استرس نیز تلاش هایی است که فرد برای کنترل و اداره کردن موقیت هایی که به نظر خطرناک و استرس زا می رسند، به عمل می آورد (فولکمن و لازاروس، 1983، نقل از گوارتز و گرگوری، 2004؛ فولکمن و لازاروس، 1984؛ نقل از کلینکه، ترجمه ی محمد خانی، 1386).
متغیرهای جمعیت شناختی
جمعیت شناسی
نظری: جمعیت شناسی موضوعی است که به بررسی ساخت جمعیت های انسانی یعنی توزیع آن ها برحسب جنس و سن و وضع تاهل و… می پردازد (شیخی، 1372).
عملیاتی: متغیر های جمعیت شناختی در این پژوهش شامل: جنسیت، محل زندگی (شهر یا روستا)، رشته ی تحصیلی، شغل پدر و میزان سواد پدر می باشد، که بوسیله پرسشنامه ای که پژوهشگر تنظیم کرده است بررسی می شود.
جنسیت:
نظری: از نظر جنسیت، جمعیت به دو گروه مرد و زن تفکیک می شود که بدون توجه به سن افراد صورت می گیرد. از این رو در تحلیل جمعیت هر فرد از کوچک و بزرگ یا جزء گروه مردان است و یا به گروه زنان تعلق دارد ( رسولی، 1380).
عملیاتی: در این پژوهش، منظور از جنسیت دو مقوله ی دانش آموز پسر و دختر هستند. جنسیت یک متغییر زمینه ای است و مقیاس آن “اسمی” است.
محل سکونت دانش آموز