رفتار شهروندی سازمانی ارگان

دانلود پایان نامه

شکل نمودار1-1 مدل مفهومی تحقیق(براساس مدل ناهاپیت و گوشال1998 وپاراسورامان 1988)
1-6-بررسی اجمالی پیشینه داخلی وخارجی :
1-6-1-پیشینه داخلی :
حسن زاده ثمرین و مقیمی(1389) در تحقیق خود ذکر کردند که بسیاری از سازمانها صرف نظر از اندازه و میزان تجارت به اهمیت سرمایه اجتماعی به عنوان منبع پایدار رقابت و تعالی و مبنایی برای نوآوری و تطبیق پذیری شان اعتراف دارند. موضوع این مقاله طراحی و تبیین مدل سرمایه اجتماعی به منظور دستیابی به تعالی سازمانی در شهرداری تهران می باشد .برای متغیر مستقل دو بعد درونی و بیرونی شامل اعتماد، هنجار، ارزشهای دینی، شبکه مشارکت و قانون در نظرگرفته شده است و برای متغیر وابسته نه بعد در نظر گرفته شده است. این تحقیق از نوع کاربردی بوده است و قلمرو جغرافیایی آن مناطق 22 گانه شهرداری تهران در سطوح سازمانی کارشناسان، رؤسای ادارات، معاونین و مدیران منطقه بوده است. روش تحقیق توصیفی و از نوع همبستگی است که به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای با تعداد نمونه 342 انجام گرفته است. همچنین از روش های تحلیل همبستگی، تحلیل رگرسیون، مدل معادلات ساختاری و آزمون فریدمن برای تجزیه و تحلیل اطلاعات و استفاده شده است. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که در شهرداری تهران بین سرمایه اجتماعی و تعالی سازمانی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. به عبارت واضحتر، با افزایش سرمایه اجتماعی تعالی و سرآمدی سازمان ارتقا و بهبود می یابد.
جهانگیری وهمکاران (1391) در پژوهش خود به چگونگی پیوند بین سرمایه اجتماعی و رفتار شهروندی سازمانی بررسی و تحلیل شده است. جامعه آماری این تحقیق را تمامی کارکنان سازمان بهزیستی خراسان شمالی کل استان در نیمه دوم سال 1390 تشکیل می دهند .در این پژوهش از بین 239 کارمند رسمی، پیمانی، رسمی کارگری و قراردادی 142 نفر به روش نمونه گیری تصادفی طبقهای انتخاب شده اند. این بررسی به روش توصیفی از نوع همبستگی صورت گرفته و جهت جمع آوری دادهها از پرسشنامه سرمایه اجتماعی و از پرسشنامه استاندارد رفتار شهروندی سازمانی ارگان و فارح و به منظور تجزیه و تحلیل دادهها متناسب با فرضیه های تحقیق از ضریب همبستگی پیرسون وآزمون آنالیز واریانس یکطرفه استفاده شده است .تحلیل دادهها در سطح توصیفی و استنباطی انجام شده است .نتایج حاکی از آن بوده بین سرمایه اجتماعی ورفتار شهروندی سازمانی رابطه وجود دارد و تمام مؤلفه های سرمایه اجتماعی سلسله مراتب، تراکم گروه، اعتماد اجتماعی، روابط متقابل و انسجام اجتماعی با رفتار شهروندی سازمانی رابطه مستقیم دارند. بعلاوه نتایج حاصل از آزمون آنالیز واریانس یکطرفه نشان میدهد که رفتار شهروندی سازمانی افراد با نوع استخدام، سابقه خدمت، رده سنی وجنسیت آنان ارتباط معنی داری ندارد و فقط با میزان تحصیلات افراد رابطه مستقیم دارند.
هاشمیان فر و همکاران (1391) در پژوهش خود به دنبال پاسخ به این سؤال هستند که میان متغیرهای درآمد، تحصیلات، اعتماد اجتماعی و شبکه های اجتماعی چه تاثیری بر سرمایه اجتماعی دارند؟ روش تحقیق در مقاله حاضر، پیمایش و ابزار گردآوریِ اطلاعات، پرسشنامه است و با استفاده از شیوه نمونه گیری چند مرحله ای، یک جمعیت نمونه 300 نفری از دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران مورد بررسی قرار گرفته است .یافته ها حاکی از آن است که که ضریب همبستگی مثبت و قو ی ای بین درآمد، اعتماد اجتماعی و تعلق به شبکه های اجتماعی با سرمایه اجتماعی وجود دارد و رابطه بین این متغیرها معنادار است .همچنین رابطه معناداری بین سطح تحصیلات و سرمایه اجتماعی مشاهده نشد.
توفیقی و همکاران (1390) با بررسی شکاف بین انتظارات و ادراکات دانشجویان از خدمات آموزشی، می توان زمینه را برای تدوین برنامه هایی مناسب جهت بهبود کیفیت خدمات آموزشی فراهم نمود. این مطالعه با هدف ارزیابی کیفیت خدمات آموزشی از دیدگاه دانشجویان پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شد. در این مطالعه توصیفی – تحلیلی مقطعی ١٧٠ نفر از دانشجویان دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران در سال ١٣٨٩ با روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شده و مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج بدست آمده این بود که انتظارات دانشجویان فراتر از درک آنها از وضعیت موجود است و در هیچ کدام از ابعاد خدمت، انتظارات آنها برآورده نشده است. در راستای بهبود کیفیت خدمات آموزشی، کلیه ابعاد بویژه بعد همدلی باید در اولویت قرار گیرد.
عباسیان و همکاران (1392)در پژوهش خود به ارزیابی خدمات آموزشی ارائه شده به دانشجویان و تعیین میزان اختلاف بین وضع موجود و مورد انتظار می تواند زمینه تدوین برنامه های ارتقای کیفیت خدمات آموزشی را فراهم آورد پرداختند این مطالعه با هدف ارزیابی کیفیت خدمات آموزشی در دانشگاه علوم پزشکی شاهرود در سال 1389 انجام شد. در این مطالعه مقطعی، 274 نفر از دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی شاهرود به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. نتایج این مطالعه نشان داد انتظارات دانشجویان در تمامی ابعاد خدمت برآورده نمی شود لذا پاسخگویی، مشتری مداری، بهبود فرآیندهای انجام کار، بهسازی فضای فیزیکی و توجه به سایر ابعاد در برنامه ریزی ها می تواند نقش مؤثری در ارتقای کیفیت خدمات آموزشی داشته باشد.
آقا مولایی و همکاران(1385) در تحقیقی در خصوص شکاف کیفیت خدمات آموزشی از دیدگاه دانشجویان در دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان بررسی کردند.نتایج پژوهش آنها نشان داد که بر اساس نظر دانشجویان درهر پنج بعد خدمات و تمام معیارهای مربوط به هر بعد شکاف کیفیت وجود دارد. بیشترین شکاف در بعد پاسخگویی1/14- مشاهده شد و بعد از آن به ترتیب ابعاد همدلی 0/95- ، تضمین0/89- ،ملموس بودن 0/84- و اطمینان 0/71- قرار داشتند. تفاوت مشاهده شده بین شکاف کیفیت در ابعاد مختلف خدمات آموزشی از نظر آماری معنادار بود.
1-6-2-پیشینه خارجی:
لاپورتا (1997) درمطالعه برای دوره 1970-1993 دریافت که اعتماد بین مردم – به عنوان شاخصی برای اندازه گیری سرمایه اجتماعی – رابطه مثبت و معنی داری با رشد اقتصادی دارد.
وایتلی (2000) درمطالعه خود به گسترش مدل رشد نئوکلاسیکی می پردازد و عامل اعتماد را به مدل خود اضافه می کند. او همچنین براساس داده های پیمایش ارزش های جهانی، و مطالعه بر روی 34 کشور طی دوره زمانی 1992-1970 نتیجه می گیرد که اعتماد دارای اثر مثبت و معنی دار و با اثری به بزرگی سرمایه انسانی بر روی رشد اقتصادی می باشد.
گاسیو و همکاران (2001) و هانگ و همکاران (2001) با مطالعه رابطه بین سرمایه اجتماعی و رشد اقتصادی، به ترتیب در ایتالیا و امریکا به نتایج مشابهی رسیدند. بنگتسون و همکاران (2005) نیز در مطالعه خود به بررسی اعتماد و رشد اقتصادی- در دهه 90 و با نمونه 63 تایی – پرداختند. آنها نیز به یک رابطه مثبت بین این دو متغییر دست یافتند.
چو (2006) در مقاله ای تحت عنوان« سه مدل ساده برای سرمایه اجتماعی و رشد اقتصادی» به بیان روابط نظری بین سرمایه اجتماعی و رشد اقتصادی پرداخت. دراین مقاله وی از سه طریق و با مدلهای رشد درونزا نشان داد که افزایش سرمایه اجتماعی می تواند باعث رشد اقتصادی شود.
بارتولینی و همکاران (2007) به تبیین مدل رشد درونزا برای اقتصاد امریکا، با تاکید بر سرمایه اجتماعی می پردازد. این مدل نشان می دهد در حالتی که سرمایه اجتماعی به میزان اندکی در جامعه وجود داشته باشد اقتصاد رشد خواهد کرد، اما میزان رشد آن بسیار تدریجی و اندک است. اما زمانی که سرمایه اجتماعی در جامعه به سطح بالایی برسد، اقتصاد به صورت تصاعدی رشد خواهد کرد.
سوی میاناندا (2007) در بررسی خود به تشکیل سرمایه اجتماعی از طریق سرمایه انسانی و تاثیر آن بر رشد اقتصادی63 کشور دنیا پرداخته است. این مطالعه ابتدا با وارد کردن سرمایههای سهگانه -فیزیکی، انسانی و اجتماعی- در تابع تولید و بررسی اثرگذاریاشان بر روی رشد، به توضیح اثرات متقابل هر یک بر روی دیگری می پردازد. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که سرمایه اجتماعی تاثیر مثبت و معنیداری بر رشد اقتصادی این کشورها داشته است و سرمایه اجتماعی را به عنوان یکی از عوامل تشکیل دهندۀ تابع تولید معرفی میکند. از طرف دیگر، در مورد روابط متقابل سرمایههای اجتماعی و انسانی نیز به این نتیجه دست یافته است که بین شاخص اعتماد و متوسط سالهای تحصیل، همچنین شاخص اعتماد و سطح درآمد سرانه ارتباط مثبت و معناداری وجود دارد.
ماسل کوو همکارانش (2011) به همراه همکارانش یا پژوهشی باعنوان سرمایه اجتماعی دینی، اندازه گیری و فواید آن به عنوان تعیین کننده اجتماعی سلامت انجام داد . در این تحقیق سنجش سرمایه اجتماعی دینی معرفی می شود که معیارهای آن عبارتند از : عضویت در گروه،یکپارچه سازی اجتماعی ،ارزش ها و هنجارها ،اعتمادپذیری و پل ساز و پشتیبانی اجتماعی که پس از بررسی 104 بزرگسال در یکی از شهرهای ایالات متحده مشخص شد که سرمایه اجتماعی دینی، یک ساختار معتبر وقابل اعتماد برای سنجش است.کلیه شاخص های سرمایه اجتماعی دینی در بین کسانی که بطور مرتب در مراسن دینی حضور می یابند بالاتر بوده ،غیر از اعتماد پل ساز (اعتماد افراد مختلف از گروه های دینی )بین سرمایه اجتماعی در سطح دینی و در سطح همسایگی نیز یک پیوند ضعیف و وارونه مشاهده شد.
تحقیقی توسط نورمن و همکاران وی (2010) با موضوع تأثیرات تعاملی سرمایه روانشناختی و تعهد سازمانی بر رفتار شهروندان کارکنان سازمانی صورت پذیرفته است. نتایج نشان داده که بین سرمایه روانشناختی و رفتار شهروند سازمانی رابطه وجود دارد.
زنگ و همکاران وی (2009) در تحقیقی با موضوع منابع سرمایه اجتماعی کار به این نتیجه رسیده اند که رفتار شهروندی نوع دوستانه، تا حد بالایی با شبکه های اجتماعی در ارتباط است.
بردلی (2006) مطالعه ای را بااستفاده از روش سروکوال به منظور تعیین ادراک و انتظار دانشجویان چینی از کیفیت خدمات آموزشی در دوره تحصیلات تکمیلی و تحلیل شکاف کیفیت انجام داد. در این مطالعه مشخص شد که در تمام ابعاد خدمت، شکاف منفی کیفیت وجود دارد.
چوو (2006) در مطالعه ای که در خصوص کیفیت خدمات آموزشی در دانشکده مدیریت بازرگانی دانشگاه رایرسون در تورنتو کانادا صورت گرفت، در بعد تضمین بیشترین شکاف منفی کیفیت مشاهده شد.
1-7-تعریف واژه های کلیدی:
سرمایه اجتماعی :
ازدیدگاه سازمانی ناهاپیت و گوشال سرمایه اجتماعی را به عنوان جمع منابع بالفعل و بالقوه موجود در درون، قابل دسترس از طریق و ناشی شده از شبکه روابط یک فرد یا یک واحد اجتماعی تعریف می کنند (ناهاپیت و گوشال 1995).
بعد ساختاری سرمایه اجتماعی:اصولاً بعد ساختاری سرمایه اجتماعی به توانایی افراد برای ایجاد رابطه با سا یرین در یک سازمان اشاره دارد. این روابط به گفته نهاپیت و گوشال، شامل کانال های ارتباطی می باشند که برای جمع آوری اطلاعات مورد نیاز می باشند. چنین جریان اطلاعات باعث ایجاد مزیت رقابتی به واسطه ارتقای توانایی سازمان برای جذب و تلفیق دانش می شود(لینا و همکاران، 2006، ص 354).

مطلب مشابه :  تعزیرات حکومتی