صنعت نفت ایران

دانلود پایان نامه

3-5-4 مشکلات تامین دکلهای نفتی
دکل حفاری دستگاهی (ماشینی) است که که در زمین حفره ایجاد می کند. دکل های حفاری می توانند سازه های بزرگ و ساختمان ها و تاسیساتی باشند که برای حفاری چاه های آب، چاه های نفت یا چاه های استخراج گاز طبیعی به کار می روند و یا می توانند آنقدر کوچک باشند که توسط یک نفر جا به جا شوند که در این حالت چال زن (دریل) نامیده می شوند. آنها از ذخیرهی کانسارهای زیرزمینی نمونه گیری می کنند، سنگ، خاک و مشخصات فیزیکی آب های زیرزمینی را آزمایش می کنند و همچنین می توانند برای نصب ساختارهای زیرمینی مانند تاسیسات زیرزمینی، دستگاه های اندازه گیری، تونل ها یا چاه ها به کار روند. دکل های حفاری می توانند تجهیزات سیاری باشند که روی کامیون ها یا واگن ها نصب شوند یا ساختارهای ثابت روی زمین یا دریا باشند (مانند سکوی نفت که معمولاً دکل حفاری فراساحل نامیده می شود، حتی وقتی شامل دکل حفاری نباشد.). بنا بر این عبارت “دکل” به طور کلی به مجموعه ای از تجهیزات که به سطح پوسته قاره زمین نفوذ می کند اشاره دارد.
عملیات های حفاری با سرعت بسیار زیادی انجام می گیرند، زیرا استفاده از دکل حفاری به مدت طولانی از نظر اقتصادی بسیار پرهزینه می باشد. عملیات حفاری بسیار خطرناک می باشد و همواره از باتجربه ترین افراد جهت انجام این کار استفاده می شود.
تعیین محل حفاری در صنعت نفت کاریست که مهندسین زمین شناس انجام می دهند و پس از آن با هماهنگی با مهندسین مخزن و تعیین محل دقیق وجود نفت عملیات حفاری آغاز می گردد.
یکی از اصلیترین مشکلات در وزارت نفت تامین یکی از نیازهای بسیار مهم برای حفاری یعنی دکلهای آن است به دلیل تحریمها کشورهای اصلی و دارای تکنولوژی تولیدکنندهی دلکلهای حفاری ازدادن دکلها و ساخت آنها برای ایران خودداری میکنند. دلکلهایی هم که به تعمیر دورهای نیازمندند همچنان منتظر قطعه و امکانات برای تعمیر هستند و دکلهای اجارهای هم که برای تعمیرات از ایران خارج شدهاند به دلیل تحریم به ایران بازنگشتهاند و در این زمینه هم با تمام شعارها و حرفها به خودکفایی نرسیدهایم، البته این هم طبیعی است چون معمولا کشورها در تولید وسیلههای صنعتی بزرگ با یکدیگر همکاری دارند و از تکنولوژی یکدیگر بهره میگیرند و با مشورت و مشارکت اقدام به طراحی میکنند و هر قطعه را کشوری که در آن زمینه تخصص دارد تولید میکند. خودکفایی به این منظور که ما ازش صحبت میکنیم بسیار سخت و شاید هم نشدنی است اگر بخواهیم این قطعات را با همان کیفیت و تکنولوژی روز در اختیار داشته باشیم .
چین که این روزها در بازار ایران یکهتازی میکند در این زمینه هم فعالیت میکند و گفته میشود با توجه به اینکه یکی از بزرگترین خریداران نفت ایران چین است و با پرداخت پول نفت به ایران به دلیل تحریمها دچارمشکل است، قراردادهایی برای خرید و واردات دکلهای حفاری از این کشور منعقد شده است که طبیعی است از کیفیت و تکنولوژی دکلهای نفتی که رقبای ایران در این عرصه از آن استفاده میکنند برخوردار نباشند. البته بحث بر سر واردات این دکل ها زیاد است و همواره کارشناسان و تولیدکنندگان داخلی هم نظرات گوناگون و مخالفت هایی نیز دارند. برخی لطمه به صنعت داخلی، برخی هدر رفتن پول بیت المال برخی بی کیفیت بودن و … را مورد انتقاد قرار دادهاند و البته اندکی هم حمایت کردهاند.
در سال 1392 شرکت حفاری شمال با استفاده از تسهیلات منابع صندوق توسعهی ملی و درآمدهای ذخیرهی نفتی در این صندوق مجوزی از وزارت نفت به منظور امضای قرارداد 14 دستگاه دکل حفاری با سازندگان چینی به ارزش تقریبی 800 میلیون تا یک میلیارد دلار امضا کرده است.از این رو مطابق با اظهارات هدایتالله خادمی با نشریهی رسمی وزارت نفت با قرارداد شرکت حفاری شمال و چینی ها قرار است پیش پرداخت خرید این 14 دستگاه دکل حفاری خشکی و دریایی به طور کامل از محل صندوق توسعهی ملی و درآمدهای نفتی ذخیره شده در این صندوق تامین شود.
چین یکی از بزرگترین خریدارن نفت ایران بوده اما در شرایط کنونی این کشور در پرداخت بدهی های خود بابت خرید نفت با مشکلاتی مواجه شده، از این رو عدهای از مسئولین در کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی و وزارت نفت واردات دکل های حفاری از چین را یکی از راه های پرداخت پول های نفت کشور می دانند.
همزمان با رونق بازار سازندگان چینی در امضای خرید ساخت دکل های حفاری برای شرکت های نفتی ایرانی همچون شرکت حفاری شمال، عملیات اکتشاف نفت و چند شرکت خصوصی، بزرگترین قرارداد ساخت دکل های حفاری بین وزارت نفت و سازندگان ایرانی به حالت تعلیق درآمده است.
مطابق با این قرارداد که تیر ماه سال 1391 امضا شده بود، توافقی حاصل شد که کنسرسیومی از سازندگان ایرانی مراحل طراحی و ساخت 14 دستگاه دکل حفاری را انجام دهند اما همزمان با تعلیق این توافق، قراردادی با حمایت وزارت نفت برای خرید 14 دستگاه دکل حفاری از چین امضا شده است.
3-5-4-1 دکلهای چینی آری یا خیر؟!
هشدارهای ترکان(مشاور ریییس جمهور) دربارهی واردات دکلهای نفتی از چین؛
اکبر ترکان با هشدار نسبت به واردات دکل های بیکیفیت و فاقد استاندارد از چین و هوشمندی مسئولان و مدیران صنعت نفت نسبت به واردات دکل چینی، گفته است: «اگر نظارت و هوشیاری کافی نباشد علاوه بر افزایش فعالیت های دلالی و سودآوری های کاذب، تجهیزات درجه چندم و غیراستاندارد هم وارد صنعت نفت می شود.»
این کارشناس اقتصاد انرژی با یادآوری اینکه در شرایط فعلی به طور کلی تعداد دکل های حفاری خشکی و دریایی در کشور کم است، دکل های اجاره ای فعال در کشور را هم بسیار محدود عنوان کرد و افزود: در بخش دکل های خشکی عمدتا دستگاه ها ملکی هستند و در این چنین شرایطی عمده فعالیت های حفاری کشور توسط دو شرکت ملی حفاری که کاملا دولتی است و حفاری شمال که خصوصی بوده ولی به نوعی در حمایت بخش دولتی قرار دارد، انجام می شود.به گفته وی، با وجود همه تلاش هایی که در سال های گذشته به منظور افزایش تعداد دکل های حفاری به ویژه در بخش دریایی انجام شده، ملاحظه می شود که این کمبود برطرف نشده است.
مشاور ارشد رئیس جمهور دولت یازدهم با یادآوری اینکه نگاهی به بازار خرید و فروش دکل حفاری نشان می دهد نقش پررنگ واسطه ها موجب شده دکلی که درحال عادی 120 میلیون دلار ارزش دارد، در شرایط مطلوب به خریداران ایرانی با قیمت های حدود 140 میلیون دلار فروخته می شود، تاکید کرده بود: این درحالی است که به تازگی به مدد فعال تر شدن دلالان این رقم تا حدود 170 میلیون دلار افزایش یافته است.
این کارشناس اقتصاد انرژی بیان کرده بود: در چنین شرایطی تنها راه حل مشکل کمبود دکل حفاری روی آوردن به مسیر ساخت دکل حفاری است و نه خرید آن، زیرا برآوردها نشان می دهد هزینهی ساخت بهترین دکل های دریایی همچون سوپرریگ کمتر از 100 میلیون دلار است، بنابراین باید با قاطعیت دلال ها را خارج کرده و به ساخت دکل روی آوریم.
ایشان با اشاره به پیشنهادهای اخیر برخی از سازندگان چینی مبنی بر ساخت و تامین فاینانس دکل های حفاری خشکی و دریایی، تصریح کرده بود: “در این مسیر حواسمان جمع باشد فریب فاینانس چینی را هم نخوریم، زیرا هر زمان موضوع ساخت دکل پیش آمده همان دلال ها برای فاینانس 85 درصدی روند ساخت تلاش های خود را آغاز کرده اند.در واقع قصد آن فاینانس 85 درصدی هزینهی دکل با احتساب قیمت 170 میلیون دلار است و درنهایت هزینهی نهایی ساخت دکل را هم ناخواسته تا 150 میلیون دلار افزایش می دهند.”
3-5-4-2 افزایش تعرفهی واردات دکل چینی توسط دولت
حمیدرضا طیبی با اشاره به توانمندی کشور در زمینهی ساخت دکل های حفاری نفت، واردات دکل چینی را فاقد توجیه اقتصادی عنوان کرد و گفته است: «وزارت صنعت و دولت به منظور حمایت از سازندگان ایرانی تعرفه واردات دکل حفاری از چین و سایر کشورها را افزایش دهد.»
سیروس تالاری دربارهی تامین منابع مالی واردات دکل چینی توسط وزارت نفت، می گوید: «اگر وزارت نفت برای پیش پرداخت به سازندگان داخلی با مشکل مالی مواجه است چگونه و با چه بودجه ای مبادرت به وارد کردن دکل های چینی و تامین اعتبار از صندوق توسعه ملی می کند و اگر مشکل مالی وجود ندارد چرا با وجود امضای قرارداد ساخت با سازندگان داخلی از پرداخت بودجه به آنها برای شروع کار امتناع می کند و برای واردات مجوز صادر می کند.»
رضا پدیدار هم در گفتگو با مهر خواستار رسیدگی دکتر حسن روحانی به موضوع واردات دکل های حفاری چینی و بعضا با استاندارد پائین به صنعت نفت ایران شد و تبیین کرد: «رئیس جمهور توقف واردات دکل های چینی را در دستور کار دولت یازدهم قرار بدهد.»
نمایندگان مجلس: سازندگان ورشکسته می شوند
امیرعباس سلطانی با تاکید بر اینکه واردات دکل حفاری از چین هیچگونه منفعت اقتصادی ندارد و این واردات فقط منافع ملی را به خطر انداخته و بیشتر سازندگان و تولیدکنندگان داخلی صنعت نفت را با ورشکستگی مواجه کرده است به سایت مجلس، بیان کرد: ورود دکل های حفاری از چین، زیان های هنگفتی را به صنعت نفت و گاز ایران وارد کرده، چراکه این دکل ها بسیار گران قیمت بوده و از کیفیت لازم نیز برخوردار نیست.
عبدالله تمیمی هم در واکنش به واردات دکل های حفاری از چین، گفتند: «برداشت سریع تر از مخازن مشترک نباید بهانهی واردات دکلهای چینی شود.»

مطلب مشابه :  امر به معروف و نهی از منکر