مقاله علمی با منبع : عوامل مؤثر بر انگیزه پیشرفت دانشجویان دختر و پسر دانشگاه علوم و فنون دریایی …

پایان نامه

مقاله علمی با منبع : عوامل مؤثر بر انگیزه پیشرفت دانشجویان دختر و پسر دانشگاه علوم و فنون دریایی …

نظریه نیاز به پیشرفت مورای
مورای در سال ۱۹۳۸، نیاز به پیشرفت را یک نیاز اساسی در انسان در نظرگرفت که اشاره به انگیزه پیشرفت دارد و کم و بیش یک صفت شخصیتی برای جهت دهی به رفتار در موقعیت های متفاوت است. مورای در مورد نیاز به پیشرفت، بطور کلی نظریه پردازی کرد و به بعد خاصی اشاره نکرد. این نیاز با روشهای ارزیابانه روانشناسی مورای به افکار و رفتار معطوف به موفقیت ارتباط می یابد اما مورای این مفهوم را با اقتباس از انگیزه پیشرفت مک کللند، گسترش داد. مطابق با مک کللند، نیاز به پیشرفت نتیجه تعارض هیجانی بین امید به موفقیت و تمایل به اجتناب از شکست که از یک رو ترس از شکست به هیجانات منفی و ترس از موقعیت پیشرفت است و از طرفی تعادل بین این دو انگیزه، فکری است که جهت، شدت وکیفیت رفتار معطوف به پیشرفت را تعیین می کند و با انتظارات و تداعی های عاطفی مرتبط با ترس یا لذت سنجیده می شود. همچنین مفهوم نیاز به پیشرفت مورای، امید به موفقیت و ترس از شکست را به افکاری که بطور متوالی در رفتارهای معطوف به پیشرفت، پردازش می شوند نسبت می دهد، بنابراین سبک رفتاری کلی را سازمان بندی می کند که اشاره به موقعیتهای پیشرفت کلی مثل حل مسئله اشاره دارد. مفاهیم نیاز به پیشرفت مک کللند و مورای حداقل در دو نکته متفاوت هستند. اول اینکه مفهوم مک کللند، دانش شناختی پس زمینه نیاز به پیشرفت را نه تنها در امید به پیشرفت، بلکه در ترس از شکست هم مشخص می کند دوم اینکه در مقایسه با مفهوم مورای، به جدیت به عناصر عاطفی و موقعیتهای پیشرفت اشاره دارد. بنابراین انگیزه پیشرفت مک کللند با ابزار متفاوتی سنجیده می شود د(استینمایر[۵۸] و اسپینث[۵۹]، ۲۰۰۹).
نظریه ارزش انتظار
نظریههای انگیزه پیشرفت درصدد توضیح انتخاب تکالیف پیشرفت، حضور این تکالیف و جدیت برای انجام آنها می باشند. یکی از دیدگاههای قدیمی انگیزه نظریه ارزش – انتظار است که در مورد انتخابهای فردی، حضور و عملکرد با استفاده از باورهای فرد در مورد نحوه انجام فعالیت و ارزشمندی آن فعالیتها را توضیح میدهد (ویگفیلد و اکلس، ۲۰۰۰). در این نظریه انتظار موفقیت، باورهای مربوط به توانایی و جنبههای متفاوت ارزشمندی تکلیف سازههای جداگانهای هستند که بطور مجزایی در ذهن فرد شکل میگیرند و نیز در سطح و ساختار متفاوت بوده و تغییر پذیرند. فرد قبل از هر چیز خود را بعنوان فردی باهوش یا کودن درک می کند و پس از آن احساس شایستگی و کارآمدی خود را شکل می دهد بدین معنی که باورهای توانایی و انتظارات فرد بطور پیوسته رشد می کنند که برای هر مهارت و زمینه ایی مثل ریاضی، موسیقی مجزا می باشد. همان طور که در شکل یک مشاهده می کنید کودکان می توانند با استفاده از تجارب خود انگیزه پیشرفت و انتظارات خود و باورها در مورد توانایی های خویش را شکل  دهند اما محیط و بازخوردهای محیطی می تواند اثر منفی بر شکل گیری آنها بگذارد (ویگفیلد و اکلس، ۲۰۰۰).
شکل ۲-۲ مدل ارزش- انتظار انگیزه پشرفت ویگفیلد واکلس (۲۰۰۰)
نظریه اتکینسون
اتکینسون سعی کرد تا تعیین کنندگان رفتار را بشناسد و بین مولفه ها ارتباط ریاضی برقرار کند. وی به تفاوتهای فردی بسیار تاکید داشته و عوامل فردی، محیطی و تجربی را تعیین کننده های رفتار می داند (خداپناهی، ۱۳۸۵).
مطابق با نظر اتکینسون، زمانی که احتمال موفقیت بالا شد مثل زمانی که با تکلیف آسانی روبرو هستیم، در صورت شکست خوردن، دچار احساس حقارت زیادی می شویم و هنگامی که احتمال موفقیت کم باشد مثل زمانی که با تکلیف دشواری مواجه هستیم ، شرمندگی بدلیل شکست بسیار کم خواهد بود بنابراین با تلاش کردن برای تکلیفی دشوار، در صورت شکست، شرم و احساس حقارتی به ارمغان نمی آورد، زیرا انتظار شکست وجود دارد اما در صورت پیروزی، خوشحالی و خرسندی را بدنبال دارد. همچنین اتکینسون معتقد است، دلیل اینکه ما انتظار داریم که اجتناب از شرم شکست قوی تر از امید باشد، این است که اگر فرد یک بار شکستی را تجربه کند،احتمال دارد انگیزه پیشرفت هر تکلیف باعث شود فرد از همه تکالیف اجتناب کند بطوری که موقعیتهای رقابتی پیشرفت برای وی جذابیتشان را از دست خواهند داد (زنزن، ۲۰۰۲) و به نظر او رفتار به سوی پیشرفت ناشی از تعارضی است که بین گرایش نزدیکی و دوری بوجود می آید که در هر رفتار موثر احتمال موفقیت و شکست وجود دارد. بنابراین انگیزه پیشرفت نتیجه تعارض هیجانی امید به موفقیت و ترس از شکست تلقی می شود (خداپناهی، ۱۳۸۵).
گرایش امید به موفقیت در نتیجه سه عامل زیر پدید می آید:
۱- انگیزه موفقیت که بیانگر کوشش نسبتاً پایدار در جهت موفقیت است و یک حالت هیجانی است.
۲- احتمال موفقیت که یک انتظار شناختی یا پیش بینی است که یک رفتار وسیله ای به هدف منتهی می شود. اتکینسون در این مولفه از تحلیل تولمن استفاده می کند، مبنی بر اینکه وقتی به رفتاری پاداش داده شود، تداعی رفتار- پاداش یا انتظار فرا گرفته می شود.
۳- ازرش تشویقی موفقیت یا جاذبه موفقیت که با احتمال موفقیت رابطه معکوس دارد. به موجب این رابطه اتکینسون معتقد است که موفقیت در یک کار دشوار بیشتر از موفقیت در یک کار ساده در فرد ایجاد غرور می کند (خداپناهی، ۱۳۸۵).
ترس از شکست مانند گرایش امید به موفقیت شامل عوامل زیر است:
۱- اجتناب از شکست بعنوان ظرفیت شرمساری ناشی از عدم دسترسی به هدف تلقی می گردد.
۲- احتمال شکست
۳- ارزش ت

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است

حریکی یا تشویقی شکست که یک ارزش منفی بوده و از احساسات منفی مانند شرم حاصل می شود و هر قدر تکلیف ساده تر باشد، شرمساری فرد در زمینه عدم موفقیت بیشتر است(خداپناهی، ۱۳۸۵).
به طور کلی، اتکینسون معتقد است، فردی که امید به موفقیت قوی تری دارد باید اهدافی را که احتمال شکست و پیروزی متوسط دارند انتخاب کند که بهترین نتیجه را دریافت کنند و فردی که اجتناب از شکست قوی تری دارد باید تکالیف آسان را انتخاب کنند یا هدفی که هیچ شانس موفقیتی وجود ندارد زیرا اینگونه تکالیف، اضطراب فرد را در مورد شکست کاهش میدهد (زنزن، ۲۰۰۲).
نظریه اسناد
در روند فعالیتهای معطوف به موفقیت و پیشرفت، هایدر[۶۰] عوامل چهارگانهای را مطرح کرد:
۱- توانایی[۶۱] که می توان از درصد موفقیتها وفعالیتهای قبلی فرد استنباط کرد.
۲- کوشش[۶۲]: افراد می دانند که در رویارویی با مسائل با چه شدتی کوشش کنند. در این زمینه اطلاعات و تجربیات گذشته و همچنین پسخوراند حاصل از برخورد با تکلیف به افراد کمک می کند تا شدت و انرژی لازم برای این فعالیت را در نظر بگیرند.
۳- شانس[۶۳]: استناد به شانس منوط به ساخت تکلیف است مثلا کشیدن کارتی از بین یک دسته کارت امری است شانسی.
۴- دشواری تکلیف[۶۴]: دشواری تکلیف به این امر بستگی دارد که در یک جامعه مورد آزمایش، عده زیادی از عهده آن تکلیف برنیایند (خداپناهی، ۱۳۸۵).
این عوامل را می توان بر اساس جایگاه کنترل و پایایی متغیرها طبقه بندی نمود که در جدول ۱-۲ارائه شده است:
جدول۱-۲: طبقه بندی ادراک علل موفقیت و عدم موفقیت (عوامل چهارگانه علی هایدر)

Back To Top
کنترل قابل کنترل غیر قابل کنترل
پایایی متغیرها
عوامل
پایدار ناپایدار پایدار ناپایدار