مجتمع های مسکونی

مجتمع های مسکونی

مجتمع های مسکونی

مجموعه های مسکونی با تراکم بیشتر از جهت طراحی اقلیمی نسبت به مجموعه های با تراکم کمتر مزیت ها و معایبی دارند.مزیت آنها داشتن حجم متراکم و سطوح خارجی کمتر در مقابل تبادل حرارت است.همچنین به دلیل وجود سطح مشترک بین واحدها، عایق بندی حرارتی راحت تر انجام می شود.در مقابل این مزایا با افزایش تراکم انعطاف پذیری در استقرار و جهت گیری واحدهای مسکونی برای گرفتن نور مناسب و تهویه طبیعی کمتر شده و احتمال در سایه قرار گرفتن ساختمان ها بیشتر می شود. این مطلب بویژه در مجموعه های که زمین هایی با ابعاد، جهت گیری و توپوگرافی غیر متعارف دارند بیشتر پیش می آید . هر چه تراکم بیشتر و فضای باز خصوصی کمتر می شود، طراحی اقلیمی واحدهای مسکونی اهمیت بیشتری می یابد (همان، 1386).
2-12-رویکردها به گونه شناسی مسکن
سکونت و روش سکنی گزینی در محیط های شهری در سه عرصه خصوصی، اشتراکی و اجتماعی یا عمومی صورت می گیرد؛ لذا سکونت علاوه بر اینکه شامل عرصه خصوصی واحد مسکونی می گردد، عرصه های مشترک و شهری را نیز شامل می شود. وقتی یک واحد مسکونی در درون یک قطعه زمین احداث می گردد ، عرصه ای خصوصی برای زندگی یک خانواده بوجود می آید شریان حیاتی خود را از طریق فضای باز شهری که خیابان نامیده مى شود به دست مى آورد. از نظر حقوقط مدنى هیچ یک از ساکنین واحدهاى مسکونى نسبت به این فضاى باز حق مالکیت ندارند و نگهدارى از آن ها برعهده ارگان هاى شهرى و عمومى است و همه افراد در شهر حق عبور و مرور از آن را دارند. یعنى عرصه اى عمومى است که زندگى اجتماعى در درون آن جریان پیدا مى کند. اما این تعریفى بسیار کلى از خیابان است در حالى که در واقعیت خیابان ها در یک شهر خود نیز داراى مراتبى متفاوت از نیمه عمومى تا عمومى هستند(پوردیهیمی، 1391).
اما وقتى چندین واحد مسکونى در درون یک قطعه زمین مشترک احداث گردنده نه تنها عرصه اى خصوصى براى هر خانواده به وجود مى آید، دو شریان حیاتى واحدها را تغذیه مى کند: یکى شریانى داخلى است- پله و راهرو مشترک در طبقات- که عرصه اى مشترک بین واحدها مى باشد؟ و دوم شریانى شهرى است که همه واحدها را به شهر متصل مى کند که عرصه اى عمومى است. در چنین شرایطى واحدهاى مسکونى از طریق شریان داخلى با یکدیگر در تعامل قرار گرفته و از نظر حقوقى همه ساکنان نسبت به آن مالکیت مشترک دارند. حراست و نگهدارى از آن بر عهده ساکنان بوده و فقط ساکنان حق استفاده از آن را دارند. اما شریان دوم همان خیابان است که عرصه اى عمومى است که امکان اتصال این مجتمح اشتراکى را به شهر میسر مى کند لذا توجه به نظام زندگى در محیط های اجتماعى عامل اصلى شکل گیرى زندگى شهرى است و جوهر شهر در مقابل غیر شهر در وجود عرصه هایى نهفته است که قادر به جذب مردم، نظارت آنها بر آن فضا و برآوردن نیازهای بنیادی اجتماعى آنها، مى باشد(همان، 1391).
زندگى اجتماعى در محیط های شهرى با عرصه ها و سلسله مراتب متفاوتى به وجود مى آید؟ زندگى در عرصه هاى اجتماعى مسکونى یا در خیابان هایى که فضاهاى خدماتى و خرید در آن واقعند در حضور پر جنب و جوش مردم نهفته است. کوچه هاى مسکونى محیط هایئ هستند که تنها براى دسترسى مورد استفاده قرار نمى گیرند. توجه به نوع استفاده کنندگان و نیازهاى آنها در این گونه فضاها، محیط هایى امن و قابل زندگى را به وجود مى آورند؟ زیرا عرصه هاى اجتماعى با حضور انسان معنا پیدا مى کند. در این عرصه ها رفتارهایى از اهمیت مضاعف برخوردار مى گردند که مأخوذ از جوهره هر فضا مى باشند(پوردیهیمی،1391).
اغلب در عرصه هاى جمعى شهری ، رفتارهاى متفاوت و گوناگونى بنا بر مراتب فضایى آنها پدید مى آید که، در واقعیت به صورت چند منظوره عمل مى نمایند. وجود رفتارهاى مختلف که در این فضاها در زمان هاى متفاوت صورت مى پذیرد نقش مهمى در سرزنده نگه داشتن آن ها خواهد داشت. استفاده چند منظوره از این گونه فضاها باید محدوده هاى قلمروهاى خصوصى از دیگر محدوده ها به صورتى واضح و علامت گذارى شده مشخص گردند تا تعاملات اجتماعى در آن ها بدون ایجاد مزاحمت براى ساکنان انجام پذیرد(همان، 1391).
لذا جوهره گونه هاى مسکونى وابسته به نظام زندگى اجتماعى روشهاى متفاوت تعاملات واحدها با یکدیگر، نوع و مرتبه فضاهاى دسترسى به واحدها، مقیاس و تراکم مسکونى مى گردد. در واقع واحد مسکونى که عرصه اى خصوصى است نظامى مشترک یا نظامى اجتماعى آن را در ارتباط و تعامل با واحدهاى دیگر قرار مى دهد. نگاهى دقیقتر به اجزایى که ساختار “مجتمح ها و مجموعه ها” را مى سازند، مى تواند شرایط هر یک را به خوبى روشن سازد(همان، 1391).
2-13-گونه شناسی مجتمع های مسکونی
بر حسب نیازهای پژوهشی و پیشینه شکل گیری الگوهای مسکن در کشورهای مختلف، گونه شناسی خانه از مقیاس مجموعه تا بلوک، شامل فضای داخلی واحد و کل واحد مسکونی با معیارهای مختلفی صورت گرفته است. یکی از گونه شناسی ها بر اساس نحوه قرارگیری واحد مسکونی در زمین و همجواری، معیار گونه شناسی بوده است. معیارهای دیگری چون همنشینی فضای پر و خالی، دسترسی، حجم ها و ابعاد بنا عامل مشترک تعریف گونه میباشد. محقق ایتالیایی “کامبی”، خانه های حیاط دار را بر اساس موقعیت حیاط، به صورت خانهای I شکل، L شکل، U شکل، T شکل، Z شکل، چلیپایی و خطی دسته بندی کرده است (کامبی، 1392 ).
محققان آمریکایی، “تیس”، “شرود” و “پلیزویدس”، خانه های حیاط دار لس آنجلس را بر حسب نحوه اشتغال زمین، به خانه های یک سویه، دو سویه، L شکل، U شکل و حیاط مرک
زی دسته بندی کرده اند. محققان آلمانی “پفایفا” و “برانک” در کتاب گونه شناسی خانه های حیاط دار، خانه ها را به گروه های خانه هایی با باغ مرکزی، خانه های L شکل، خانه های پاسیودار و خانه های آتریوم دار تفکیک کرده اند. به صورت کلی گونه شناسی داخل خانه های معمولاً برگرفته از نحوه ی دسترسی و یا گردش فضاهای داخلی انجام می شود (عینی فر، قاضیزاده، 1389 ).
گونه شناسی مجتمع های مسکونی بلند مرتبه متشکل از بلوک های متفاوت، علاوه بر گونه شناسی مبتنی بر نوع دسترسی و روابط فضاهای داخلی، در نحوه ی قرارگیری و همنشینی فضای باز و بسته نیز می باشد. گونه های غالب این مجتمع ها چیدمان محیطی، بلوکهای منفرد، بلوکهای ها ردیفی و ترکیب مختلطی از سایر بلوک است ( Biddulph,2007 ).
تصویر 2-3- چیدمان مجتمع مسکونی به صورت الف) محیطی ب، ) منفرد ) ج، نواری ) د، مختلط (Biddulph, 2007)
چیدمان محیطی، منطبق با اصول خانه های حیاط مرکزی سنتی ایران است. در این گونه، نمای اصلی بلوک ها رو به معبر عمومی دارد و فضای خصوصی در پشت بلوک قرار می گیرد. چیدمان بلوکها به دور هسته مرکزی، باعث شکل گیری فضای باز خصوصی می گردد که می تواند به صورت مشترک برای تمام بلوک ها باشد و یا به قطعات کوچک خصوص تفکیک گردد. در چیدمان منفرد، بلوک های بلند مرتبه مسکونی به صورت مجزا در کنار یکدیگر می ایستند. در این گونه امکان تهویه و نورگیری طبیعی بیشتری به نسبت سایر گونه ها فراهم است و فضای باز با کیفیات متفاوتی حاصل می گردد. گونه ی نواری، ساده ترین راه حل چیدمان بلوکها است. جهت گیری این بلوک ها تابع ملاحظات اقلیمی و یا ضوابط شهرسازی منطقه است (عینی فر، قاضیزاده، 1389).
2-14-انواع مجتمع های مسکونی
2-14-1-مجتمع های مسکونی کوتاه (یک تا دو طبقه )
منظور از مجتمع های مسکونی کوتاه در ایران ساختمان های یک تا دو طبقه است که در هر طبقه یک واحد مستقل وجود دارد .
2-14-2-مجتمع مسکونی متوسط 3( تا 5 طبقه )
مجتمع های مسکونی با ارتفاع متوسط یعنی 5تا 3 طبقه جایگزینهای خوب و ماندگاری برای آپارتمان های بلند محسوب میشوند .(مجتمع های مسکونی با ارتفاع متوسط های مسکونی بلند، جمعیت کمتری دارند، بنابراین احساس امنیت بیشتری رابرای ساکنان خود فراهم میکنند. با توجه به شناخت آسانتر همسایه ها کنترل آسانتر میگردد و از آنجا که ارتفاع ساختمان کمتر است، دید به فضاهای عمومی بهتر بوده و تسلط به فضای بیرون و فضای بازی بچه ها آسانتر می شود). در طراحی مجتمع های مسکونی با ارتفاع می توان واحدهای مسکونی را در دو طرف یک راهرو و یا فقط در یک طرف آن قرار داد. در ایران بیشتر مجتمع های متوسط از لحاظ ارتفاعی 5تا 3 طبقه هستند. این مجتمع ها به صورت گوناگونی در سطح شهرها پراکنده اند(زیستا،1390 ).
2-14-3-مجتمع های بیش از دو واحد مسکونی (هر طبقه یک واحد )
در محلاتی که تراکم اجازه میدهد به طبقات ساختمانهای مسکونی اضافه می شود معمولاً حد اینگونه ابنیه (هر طبقه یک واحد) به چهار میرسد، زیرا در طبقات بیشتر احتیاج به آسانسور وجود دارد که در بناهای تک واحدی به صرفه نیست(همان،1390 ).
2-14-4- مجتمع های مسکونی دو واحدی (هر طبقه دو واحد )
روند تحولات مسکن انفرادی به مجتمع در مرحله بعد به بیش از یک واحد در طبقه میرسد. در مرحله اول خانه های سه واحدی شکل میگیرند. به این صورت که در ساختمان هایی که طبقه اول نسبتاً وسیعی دارند، طبقه دوم به دو واحد شکل میگیرد که حد آن دو واحدی و تا چهار طبقه است (چهار طبقه و در هر طبقه دو واحد) اشکال این واحدها در این است که طبقه چهارم متقاضیان محدودی دارد. برای افراد میانسال، استفاده از آنها مشکل و در مواقعی غیرممکن است(زیستا، 1390).
2-14-5- مجتمع های مسکونی سه واحدی (هر طبقه سه واحد )
مسائل مربوط به عرض تفکیکی و نیاز استفاده بیشتر از پله ها و فضاهای رابطه، موضوع ایجاد سه واحد در هر طبقه را پیش می آورد(همان،1390 ).
2-14-6- مجتمع های مسکونی شش واحدی
مجتمع مسکونی شش واحدی به دو نوع میتواند ساخته شود: یکی دو طبقه، در هر طبقه سه واحد و دیگری 3 طبقه در هر طبقه دو واحد در مورد اول سه واحد به طور خطی در کنار هم قرار میگیرند. که در مورد واحدهای جنوبی، جبهه شمالی آپارتمان وسطی به وسیله پلکان و راهرو عملاً کور میگردد، که برای رفع این نقصیه چند پیشنهاد میتوان ارائه نمود :

 

مدیر

داغ ترین ها

No description. Please update your profile.

~~||~~Comments Are Closed~~||~~