مدیریت اسلامی

دانلود پایان نامه

تقوا و پرهیزکاری از پر اهمیت ترین صفاتی است که در قرآن و روایات بسیار به آن اشاره شده است. تقوا در لغت از ماده وقی است.
راغب در مفردات می نویسد: «تقوا» در اصل از ماده «وقایه» به معنای نگهداری یا خویشتن داری است (مفردات، راغب اصفهانی ماده وقی) و در اصطلاح: تقوا آن حالت مقدس نفسانی است که اعمال انسان را تحت کنترل خود در می آورد و در بین نیروهای درونی و اعمال خارجی انسان هماهنگی ایجاد کرده و انسان را با خدا مربوط می سازد و حجابهای بین جهان مادی و ماورای طبیعت را بر می دارد. در مدیریت اسلامی خدا محوری و تقواگرایی اساس کار و سازندگی است و همه چیز با معیار تقوا ارزیابی می گردد امیرالمومنین علی (علیه السلام) شیوه ی برخورد و اصول اخلاقی مدیریّت را در نامه ی خود به مالک اشتر از تقوا و خداگرائی آغاز می کند و می فرماید:
«اَمَرَهُ بَتَقوَیَ اللهِ، وَ إِیثَارِ طَاعَتِهِ، وَ اَتِّبَاعِ مَا أَمَرَ بِهِ فی کِتابِهِ: مِن فَرَائِضِهِ وَ سُنَنِهِ، اَلَّتِی لَا یَسعَدُ أَحَدٌ اِلَّا بِاتِّبَاعِهَا، …» (نهج البلاغه، نامه 53)
«او را به ترس از خدا فرمان می دهد، و اینکه اطاعت خدا را بر دیگر کارها مقدّم دارد، و آنچه در کتاب خدا آمده، از واجبات و سنّتها را پیروی کند، دستوراتی که جز با پیروی آن رستگار نخواهد شد»
و فرماندهان و مدیران ناجا به دلیل برخورداری از قدرت و اقتدار نظامی بیش از هر فردی باید ضرورت تقوا و ترس از خدا را احساس کنند و در کلیه مراحل زندگی و کاری آن را به کار بندند؛ چه انسان آنگاه که ابزار بی نیازی را به دست می آورد و احساس قدرت می کند، به سرکشی و طغیان می پردازد و گرفتار هواهای نفسانی می شود.
تقوا عامل خنثی کننده ی همه آسیب ها و تهدیدات است، و همانند ترمزی قوی است که انسان را از سقوط در دره هلاک و سقوط اخلاقی باز می دارد.
امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) تقوا را دژی محکم و نیرومند در برابر خطرات گناه شمرده و فرموده:
«بدانید ای بندگان خدا تقوا دژی محکم و غیرقابل نفوذ است» و در روایتی دیگر می فرماید:
«اُصیکُم عِبَادَ اللهِ بِتَقْوَی اللهِ الَّتی هِیَ الزَّادُ وَ بِهَا المَعادُ» (نهج البلاغه، خطبه 113)
«ای بندگان خدا شما را به تقوا توصیه می کنم که هم زاد و توشه است و هم پناهنگاه، زادی که انسان را به سر منزل مقصود می رساند و پناهگاهی که او را از خطرها نجات می دهد.»
و فرمود: و تقوا رئیس و سرآمد اخلاق است. (نهج البلاغه، حکمت 402)
پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) درباره ی اهمیت تقوا فرمودند:
«مَن اَرَادَ اَن یَکُونَ اَعَزَّ النَّاسِ فَلیَتَّقِ اللهَ عَزَّوَجَلَّ» (مجلسی، 1403ﻫ ، ج 17، ص 48)
کسی که می خواهد عزیزترین مردم باشد، باید از گناه پرهیز کند و به تقوا بگراید.
و در قرآن مجید میزان کرامت هر فرد در نزد خداوند بستگی به میزان تقوا و پرهیزکاری او دارد و خداوند بزرگ اعمال را بدون تقوا و اخلاص نپذیرد.
«إِنَّ اَکرَمَکم عِندَاللهِ اَتقیکُم» (حجرات، آیه 13)
«گرامی ترین شما نزد خداوند پرهیزکارترین شماست» یک فرمانده الهی هرگز به طمع دنیا کار نمی کند. پیامبر اعظم (صلی الله علیه وآله وسلم) علاوه بر خودشان به اخلاص نیروها نیز بسیار اهمیت می دادند، در احادیث متعدّدی که از شخص پیامبر(صلی الله علیه وآله وسلم) در منابع اسلامی نقل شده، اهمیت این موضوع به خوبی منعکس است.
«اِنَّمَا اَلاَعمالُ بِالنِیَّاتِ» (حرّ عاملی،1104ﻫ ، ج1، ص 33)
«اعمال در گروه نیّت هاست»
و «لا عَمَلَ إلَّا بِنِیَّۀِ» (حرّ عاملی،1104ﻫ ، ج1، ص 32)
«عمل بدون نیت و قصد بی ارزش است!»

مطلب مشابه :  غلبه، غلبه،