مفاهیم مدیریت دانش

با توجه به انجام تحقیق در مجموعه هولدینگ داروپخش، جامعه آماری انتخابی نیز از این مجموعه می باشد ولیکن به منظور حصول داده های معتبر سعی شده است از متخصصان و کارشناسان مجرب هر سازمان جهت انجام تحقیق بهره برده شود. شرکت های مورد نظر جهت انجام تحقیق 8 شرکت می باشند که جامعه آماری تحقیق را شکل می دهند:
جامعه آماری تحقیق
شرکت هولدینگ داروپخش
شرکت کارخانجات داروپخش
شرکت توزیع داروپخش
شرکت داروسازی اکسیر
شرکت داروسازی زهراوی
شرکت داروسازی ابوریحان
شرکت لابراتوارهای رازک
شرکت داملران رازک
جدول 3-1: جامعه آماری تحقیق
3-8 راهکارهای نمونه برداری
به منظور نمونه برداری از جامعه آماری تحقیق، در هر شرکت از متخصصان صاحبنظر و مجرب سازمانی که با مفاهیم مدیریت دانش، مولفه ها و عوامل موثر بر پذیرش و بکارگیری آن در سازمان ها آشنایی دارند، بهره برده شده است. از این رو، در هر شرکت 10 نفر به عنوان نمونه آماری منتخب برگزیده شدند که در اکثر شرکت ها، افراد منتخب شامل مدیران ارشد، مدیر مطالعات استراتژیک، مدیر فناوری اطلاعات، مدیر منابع انسانی و برخی مدیران و مشاوران مجرب و کارآمد سازمانی می باشند. لذا در مجموع جامعه آماری این پژوهش، 80 نفر می باشد که جهت آزمون فرضیات تحقیق، گردآوری داده های مرتبط با پرسشنامه های نخست و دوم تحقیق، و تجزیه و تحلیل داده های تحقیق مورد نظر قرار گرفته شدند (N1، N2).
همچنین به منظور سنجش روایی و پایایی پرسشنامه های تحقیق، نسبت به تشکیل جامعه خبرگان تحقیق اقدام گردید. بدین منظور گروه منتخبی از نمونه آماری تحقیق به عنوان جامعه خبرگان برگزیده شدند. تعداد اعضای جامعه خبرگان جهت سنجش روایی پرسشنامه های تحقیق، 15 نفر و جهت سنجش پایایی پرسشنامه های تحقیق، 20 نفر می باشند (n1، n2).
در مطالعات دربرگیرنده عوامل انسانی، اصطلاح مشارکت کنندگان جهت برقراری ارتباط فعال و مبتنی بر رضایت طرفین افراد درگیر در تحقیق، عموماً ارجح بر اصطلاح موضوعات می باشد. دلیل انتخاب نمونه، گردآوری اطلاعات در خصوص جمعیت هدف می باشد. گام نخست، در نمونه برداری، تعریف جمعیت هدف تحقیق می باشد. جمعیت هدف گروهی از ذینفعان محقق می باشند، گروهی که شما تمایل دارید نتایج حاصله از آنها تعمیم پذیر گردد. تعمیم پذیری بیانگر میزان ارجاع نتایج حاصل از یک تحقیق به جمعیت های دیگر می باشد. در متدولوژی، هدف بررسی تمامی رویه های نمونه برداری اصلی نیست، بلکه هدف آنست که چه متدی جهت دستیابی به نمونه مورد استفاده قرار گرفته است. به هر جهت، دانش رویه های نمونه برداری پیش شرطی جهت توسعه شرحی مناسب از نمونه می باشد. از ویژگی های یک نمونه مناسب، معرف بودن می باشد. معرف بودن نمونه، تعمیم نتایج نمونه به جمعیت را امکانپذیر می سازد. رویه های اصلی نمونه برداری که معرف بودن نمونه را منجر می گردد به شرح ذیل می باشد: (Lunenburg & Irby, 2008)
شکل 3-3: رویکردهای نمونه برداری در تحقیق (Lunenburg & Irby, 2008)
اگرچه تکنیک نمونه برداری تصادفی بهترین فرصت را جهت حصول نمونه های عاری از تبعیض ممکن می سازد، ولیکن بکارگیری این تکنیک برای محققان همیشه امکانپذیر نمی باشد. تکنیک های نمونه برداری غیر تصادفی نیز به شرح ذیل می باشند: (Lunenburg & Irby, 2008)
شکل 3-4: رویکردهای نمونه برداری غیرتصادفی در تحقیق (Lunenburg & Irby, 2008)
نمونه برداری ساده شامل دربرگرفتن کسانی است که در زمان مشخص در دسترس می باشند. نمونه برداری سهیمه ای اغلب در تحقیقات نظرسنجی زمانیکه فهرست بندی تمامی اعضای جمعیت مورد نظر امکانپذیر نمی باشد، مورد استفاده قرار می گیرد. نمونه برداری با هدف خاص شامل انتخاب یک نمونه بر مبنای تجربه یا دانش محقق در خصوص گروه نمونه برداری شده می باشد. (Lunenburg & Irby, 2008)
یکی دیگر از اصول کلیدی در نمونه برداری و گردآوری داده ها تعداد مشارکت کنندگان در تحقیق می باشد. محققان، چهار شیوه اصلی را جهت تصمیم گیری در این خصوص بکار می گیرند: (Lunenburg & Irby, 2008)
شکل 3-5: عوامل موثر بر تعداد مشارکت کنندگان در تحقیق (Lunenburg & Irby, 2008)
پیشینه تاریخی، مجموعه ای از قواعد می باشد که به تصمیم گیران جهت یافتن راهکاری عملی در خصوص یک مسئله پیچیده کمک می نماید. راهکار دیگر جهت تعیین اندازه نمونه، بررسی ادبیات موضوع می باشد. شیوه سوم جهت تعیین اندازه مناسب نمونه، بکارگیری فرمولی مشخص می باشد. روش چهارم و انتهایی نیز محاسبه تحلیل قدرت می باشد. هدف تحلیل قدرت، تعیین آنست که چه تعداد مشارکت کننده جهت شناسایی آنکه چه میزان از تغییرات متغیرهای مستقل در ارتباط با متغیرهای وابسته حاصل گردیده است، مورد نیاز می باشد. لذا، تحلیل قدرت امکان تخمین تعداد مشارکت کنندگان مورد نیاز جهت تعیین میزان تاثیرات کم، متوسط و زیاد را فراهم می آورد. (Lunenburg & Irby, 2008)
از آنجا که با توجه به تخصصی بودن محور تحقیق، امکان بهره گیری از کلیه افراد سازمانی جهت انجام تحقیق و تکمیل پرسشنامه وجود نداشت؛ نمونه گیری و انتخاب افراد منتخب در این تحقیق با توجه به شناخت از افراد و میزان دانش و توانمندی آنها صورت پذیرفته است لذا روش نمونه گیری غیر تصادفی می باشد و انتخاب افراد به صورت گزینشی می باشد.
3-9 گردآوری داده های تحقیق