تحقیق دانشگاهی – وفای به عهد در اخلاق اسلامی با تاکید بر آموزه ها و سیره نبوی- قسمت …

پایان نامه

تحقیق دانشگاهی – وفای به عهد در اخلاق اسلامی با تاکید بر آموزه ها و سیره نبوی- قسمت …

۳- وفای به عهد به عنوان یک فضیلت اخلاقی در نظر علمای اخلاق و فیلسوفان مسلمان دارای اهمیت والایی است. در نظر برخی از آنان در تقسیمبندی فضایل تحت فضیلت عدالت است و در نگاه برخی دیگر زیر مجموعه فضیلت صداقت و همچنین حکمت است و با فضایلی همچون عدالت، صداقت و امانتداری و تقوا و غیره ارتباطی تنگاتنگ دارد .با این که از لحاظ اخلاقی لازم و ارزشمند است و وجوب اخلاقی دارد اما اگر این عمل واجب و ارزشمند که موجب استکمال نفس و سعادت انسان میشود در حین عمل با دیگر فضایل در تعارض قرار بگیرد باید با درجهبندی ارزش فضایل دیگر در پی حل آن تعارض برآمد.
۴- وفای به عهد یکی از احکام وجوبی در اسلام است که هم از لحاظ اخلاقی و هم از لحاظ فقهی و حقوقی با توجه به آثار و نوشتههای موجود در هر حوزه به آن پرداخته شده است و در هرکدام از این حوزه شرایطی برای آن در نظر گرفتهاند که اکثر این شرایط در دو حوزه فقهی و حقوقی دارای جنبهی اخلاقی نیز هستند. وفای به عهد در جنبهی حقوقی بیشتر مربوط به تعهداتی است که در بین انسانها صورت میگیرد و به صورت کتبی در آمدهاند و شامل عهدهایی مثل عهد انسان با خدا و یا با خود نمیشود.
۵- با توجه به آیات قرآن و سیره نبوی روشن شد که انسان میتواند در تعهداتش با خلق، با دشمن و حتی با کافر هم عهد ببندد که در یک چارچوب خاصی ضوابط و مقرراتی برای آن در متون دینی ذکر شده است و با رعایت این ضوابط هیچ مانعی در عهد بستن با دشمن و کافر وجود ندارد و اسلام اجازه نمی دهد که یک فرد با ایمان، عهد خود را حتی با فردی کافر زیر پا بگذارد مگر در شرایط خاصی که برای آن ذکر کرده است.
۶- با وجود اینکه وفای به عهد در حوزههای مختلف حکم ایجاب دارد اما عدهای از انسانها وفای به عهد ندارند. دلایل زیادی میتوان برای آن ذکر کرد از جمله عدم آگاهی مردم از وجوب آن، ضعف ایمان انسانها، سستی اراده و شرایط روحی انسان ها و غیره.
۷- وجود وفای به عهد در جامعه و در بین انسانها دارای ثمرات زیادی است و در مقابل عهدشکنی نیز آثار مخربی را به دنبال دارد.
پیشنهادات
با توجه به اهمیت وفای به عهد و جایگاه آن به عنوان یکی از احکام اساسی اسلام و یکی از مؤثرترین عوامل در نظم و ثبات جامعه واعتماد افراد به یکدیگر و از طرف دیگر به دلیل اینکه وفای به عهد در تکامل شخصیت انسان و راهیابی آن به سعادت تاثیر زیادی دارد نیاز به ایجاد فضایی است تا مردم جامعه با لزوم آن و چگونگی به کار گیری آن در زندگی فردی و اجتماعی، چه به صورت آموزش مستقیم و چه به صورت غیر مستقیم، آشنا شوند.
فهرست منابع و مآخذ
قرآن مجید
الف) منابع فارسی

برای دانلود متن کامل این فایل به سایت torsa.ir مراجعه نمایید.

  1. ابن شعبه حرانی، ابومحمد الحسن بن علی بن الحسین. تحف العقول عن آل الرسول علیهم السلام. احمد جنتی، بیجا: شرکت چاپ و نشر بین الملل، چاپ دوم، (۱۳۸۷ش).
  2. ابن فهد حلی، احمد بن محمد ابن فهد. آداب راز ونیاز به درگاه بى نیاز (ترجمه عده الداعی). ج۱، محمد حسین نائیجی، تهران: نشرکیا، چاپ: اول، (۱۳۸۱ش).
  3. اتکینسون، آر. اف. فلسفه اخلاق. سهراب علوی نیا، تهران: دفتر مرکز ترجمه و نشر کتاب، بیچا، (۱۳۷۰ش).
  4. احمد دیلمی، احمد؛ آذربایجانی، مسعود. اخلاق اسلامی. قم: معارف، چاپ بیست و یکم، (۱۳۸۲ش).
  5. ارسطو. اخلاق نیکوماخوس. ابوالقاسم پورحسینی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، (۱۳۵۶ش).
  6. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ. محمد حسن لطفی، تهران: انتشارات طرح نو، (۱۳۷۷ش).
  7. اصفهانی، حسین بن محمد راغب. مفردات الفاظ قرآن. حسین خداپرست، قم: دفتر نشر اسلام، چاپ اول، (۱۳۸۷ش) .
  8. امام علی (ع).غررالحکم و درر الکلم. هاشم رسولی، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، (۱۳۷۸ش).
  9. امامی، عبدالنبی. فرهنگ قرآن، تبیین اصطلاحات قرآن از منظر تفاسیر و روایات]اخلاق حمیده[. ج۳، قم: مطبوعات دینی، چاپ اول، (۱۳۸۸ش).
  10. ایزوتسو، توشیهیکو. مفاهیم اخلاقی – دینی قرآن مجید. فریدون بدرهای، تهران: انتشارات فروزان، چاپ اول، (۱۳۸۰ش).
  11. بدرالدین، حسین. محمد (ص) تصویر جمال خدا. ج۲، محمد بهشتی و دکتر عباس غفاری نژاد، تهران: نشر علم، (۱۳۸۰ش).
  12. بستانی، فؤاد افرام. فرهنگ ابجدى. ج۱، تهران: انتشارات اسلامی، چاپ دوم، (۱۳۷۵ش).
  13. قریشی بنایی، علی اکبر. قاموس قرآن. ج۷، تهران: دارالکتب الاسلامیه، چاپ ششم، (۱۳۷۱ش).
  14. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ. ج ۵، چاپ شانزدهم، (تهران: دارالکتب الاسلامیه، (۱۳۸۷ش).
  15. پاینده، ابوالقاسم. نهج الفصاحه: مجموعه کلمات قصار حضرت رسول (صلی الله علیه و آله). تهران: انتشارات جاویدان، چاپ هجدهم، ( ۱۳۶۳ش).
  16. ابن مسکویه، احمد بن محمد. تهذیب الاخلاق و تطهیرالاعراق. دکتر علی اصغر حلبی، تهران: انتشارات اساطیر، چاپ اول، (۱۳۸۱ش).
  17. جوادی آملی، عبدالله. تفسیر تسنیم. ج ۱۹، حجج الاسلام سعید بندری و عباس رحیمیان، قم: چاپ دوم، قم: مؤسسه اسراء، (۱۳۸۹ش).
  18. حرّانی، ابو محمد. تحف العقول. صادق حسن زاده، قم : انتشارات آل علی (ع)، چاپ ششم،( ۱۳۸۵ش).
  19. حسینی سیستانی، علی. توضیح المسائل سیستانی. ج۱، مشهد: امامت، بیچا، (۱۳۸۳ش).
  20. حسینی، فضل الله و میناگر، غلامرضا. آشنایی با فیلسوفان مسلمان (خواجه نصیرالدین طوسی)، بی‌جا: کانون اندیشه جوان، چاپ دوم،( ۱۳۸۹ش).
  21. خسروی حسینی، غلامرضا. ترجمه و تحقیق مفردات الفاظ قرآن. ج۲، تهران: انتشارات مرتضوی، چاپ اول، (۱۳۷۴ش).
  22. دامغانی، حسین بن محمد. قاموس قرآن. کریم عزیزی نقش، تهران: نشر بنیاد علوم اسلامی، (۱۳۶۱ش).
  23. دستغیب شیرازی، آیت الله عبدالحسین، گناهان کبیره. رضا ستوده، بیجا: مؤسسه انتشارات فراهانی، چاپ سوم، (۱۳۵۲ش).
  24. ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ. ج۱، تهران: انتشارات صبا، بیچا، (بیتا).
  25. دهخدا، علی اکبر. لغت نامه دهخدا. ج۱۱، ۱۴، ۱۵٫ دکتر محمد معین و دکتر سید جعفر شهیدی، تهران: موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، چاپ دوم، (۱۳۷۷ش).
  26. رازی، ابن مسکویه. تهذیب الأخلاق. دکتر علی اصغر حلبی، بی‌جا: انتشارات اساطیر، چاپ اول،(۱۳۸۱ش).
Back To Top