کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی

دانلود پایان نامه

هدف از انجام این تحقیق بررسی اثربخشی برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی (MBSR) بر کیفیت زندگی، استرس ادراک شده و بهزیستی روان شناختی بیماران قلبی-عروقی بود. این پژوهش از نوع پژوهش های نیمه آزمایشی و بر اساس طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. بدین ترتیب که ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس به عنوان متغیر مستقل مورد توجه قرار گرفت که بر روی گروه آزمایش اعمال و گروه کنترل هیچ نوع مداخله ای دریافت نکرد. آزمودنی های هر دو گروه در دو مرحله مورد ارزیابی قرار گرفتند:
الف- پیش آزمون برای هر دو گروه کنترل وآزمایش قبل از مداخله اجرا شد.
ب-گروه آزمایش در معرض روش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس قرار گرفت. برای گروه کنترل هیچ مداخله ای صورت نپذیرفت.
ج- پس آزمون برای هر دو گروه ازمایش و کنترل اجرا شد.
جامعه آماری این تحقیق شامل کلیه بیماران قلبی (مرد و زن) شهرستان بندرعباس بود. با بهره گیری از روش نمونه گیری در دسترس از بیماران مراجعه کننده به کلینیک های قلبی شهرستان بندرعباس تعداد 30بیمار قلبی (شامل 14زن و 16مرد ) انتخاب و به صورت تصادفی به دو گروه آزمایش(15 نفر شامل 7 زن و 8 مرد) و گروه کنترل (15 نفر شامل 7زن و 8 مرد) گمارده شدند.
متغیرهای کنترل در انتخاب آزمودنی ها عبارتند از :
دامنه سنی آزمودنی ها بین 30 تا 60 سال؛
نداشتن سابقه بیماری روانی و مصرف داروهای روان گردان؛
عدم استفده از مداخلات روانشناسی و مشاوره ای دیگر؛
عدم ابتلاء به اختلالات سایکوتیک، دمانس و عقب ماندگی ذهنی؛
هوشیاری و توانایی شرکت در جلسات ذهن آگاهی و توانایی تکلم به زبان فارسی؛
ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه کیفیت زندگی (SF-36 )، بهزیستی روانشناختی ریف و استرس ادراک شده (1983)بود. داده های جمع آوری شده ابتدا توسط روش های آمار توصیفی(میانگین، نمودار و…) مورد توصیف قرار گرفت و به منظور پاسخ به فرضیه های پژوهش از نرم افزار SPSS و از آزمون های تحلیل واریانس چند متغیره و آزمون T استفاده شد.
3-5- نتیجه گیری و بحث
از مجموع 30 نفر بیمار قلبی-عروقی که به پرسشنامه ها پاسخ دادند، 16 نفر مرد و 14 نفر زن بودند. سن66/16درصد از بیماران مورد مطالعه 41تا 45 سال، 20 درصد از بیماران در گروه سنی 46 تا 50 سال، 40درصد در گروه سنی 51 تا 55 سال و 33/23 درصد در گروه سنی 56 تا 60 سال قرار داشتند. 66/6 درصد از بیماران مورد مطالعه مطلقه و قسمت اعظم بیماران مورد بررسی یعنی 33/93 درصد متاهل بوده و همچنین هیچکدام از بیماران مجرد نبودند. 66/16درصد از بیماران مورد مطالعه دارای مدرک تحصیلی ابتدایی، 33/23درصد دارای مدرک سیکل، 33/33 درصد دارای مدرک دیپلم و 66/26 درصد نیز دارای مدرک لیسانس بودند. از مجموع 30 نفر بیمار قلبی؛ 66/36 درصد بیکار یا خانه دار، 66/26 درصد بازنشسته، 33/13 درصد دارای شغل دولتی و 33/23درصد شغل آزاد داشتند.66/6 درصد از بیماران مورد مطالعه در روستا و 33/93 درصد در شهر سکونت داشته اند و از مجموع 30 نفر بیمار قلبی-عروقی مورد مطالعه 15 نفر (8 زن و 7 مرد) در گروه آزمایش و 15 نفر (8 زن و 7 مرد) در گروه کنترل قرار گرفتند.
نتایج به دست آمده از آزمون فرضیات نیز به ترتیب نشان داد که :
روش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس (MBSR) بر بهبود بهزیستی روانشناختی بیماران قلبی در سطح 99% اثر مثبت و معناداری دارد.
نتایج تجزیه وتحلیل نشان داد روش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس (MBSR) بر بهبود بهزیستی روانشناختی بیماران قلبی در سطح 95% اثر مثبت و معناداری دارد.
همچنین نتایج نشان داد روش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس (MBSR) بر زیرمقیاس شادی در بیماران قلبی در سطح 99% اثر مثبت و معناداری دارد.
همچنین نتایج نشان داد روش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس (MBSR) بر بهبود زیرمقیاس های رضایت از زندگی، معنویت و رشد و بالندگی فردی بیماران قلبی در سطح 95% اثر مثبت و معناداری دارد.
و همچنین نتایج نشان داد روش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس (MBSR) بر بهبود زیرمقیاس های خوپیروی و ارتباط مثبت با دیگران تاثیر ندارد.
یافته های فرضیه 1 تحقیق با یافته های؛ احمدوند(1391) که در تحقیق خود بیان نمود که ذهن آگاهی پیش بینی کننده ای قوی برای بهزیستی روان شناختی است و سالیوان، وود، تری و همکاران (2009) که اثربخشی مداخله روانشناختی مبتنی بر ذهن آگاهی را برای کاهش اضطراب و افسردگی بیماران مبتلا به سکته قلبی را عنوان نمودند و نتایج اسکلمن (2004؛ نقل از کاویانی و دیگران؛ 1387) که اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی را در کاهش اضطراب و افسردگی دانشجویان نشان داد و با تحقیق دیدونا (2009) که عنوان نمود که آموزش MBSR باعث کاهش معنی داری درنمرات استرس، اضطراب، افسردگی می شود و نیز با نتایج تکن و راندولف (2003) که اثربخشی برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی را بر کاهش اضطراب، کنترل عواطف، سبک های کنارآمدن و منابع کنترل سلامتی نشان دادند هم سو می باشد.
آزمون فرضیه دوم: روش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس (MBSR) بر بهبود کیفیت زندگی بیماران قلبی در سطح95% اثر مثبت و معناداری دارد.

مطلب مشابه :  روشهای جمعآوری اطلاعات