پایان نامه رایگان درباره امام صادق، رسول خدا (ص)، حضرت محمد (ص)، حقیقت ایمان

پایان نامه رایگان درباره امام صادق، رسول خدا (ص)، حضرت محمد (ص)، حقیقت ایمان

پایان نامه رایگان درباره امام صادق، رسول خدا (ص)، حضرت محمد (ص)، حقیقت ایمان

چنین می خوانیم: بى شک، زن و مرد تفاوتهایى از نظر جسم و روح دارند و به همین دلیل در احراز پستهاى اجتماعى متفاوتند و هر کارى از کسى ساخته است، ولى هیچیک از اینها دلیل بر تفاوت شخصیت انسانى آنها، و یا تفاوت مقامشان در پیشگاه خدا نیست، و از این نظر هر دو کاملا برابرند، و به همین دلیل معیارى که بر شخصیت و مقام معنوى آنها حکومت مى‏کند، یک معیار بیش نیست، و آن ایمان است و عمل صالح و تقوى که امکان دسترسى هر دو به آن یکسان است.
آیات فوق، با صراحت این حقیقت را بیان کرده، و دهان بیهوده‏گویانى را که در گذشته یا حال در شخصیت انسانى زن، شک و تردید داشتند، و یا براى او مقامى پائینتر از مقام انسانى مرد قائل بودند مى‏بندد، و ضمنا منطق اسلام در این مسأله مهم اجتماعى آشکار مى‏سازد، و ثابت مى‏کند که بر خلاف پندار کوته‏فکران، اسلام دین مردانه نیست، به همان مقدار که به مردان تعلق دارد به زنان نیز تعلق دارد.
این هر دو جنس در صورتى که در مسیر اعمال صالح گام بردارند، گامى مثبت و سازنده که از انگیزه‏هاى ایمانى مدد گیرد، هر دو به یکسان داراى” حیات طیبه” خواهند بود، و هر دو از اجر و پاداش مساوى در پیشگاه خدا بهره‏مند مى‏شوند و موقعیت اجتماعى آنها نیز همانند خواهد بود مگر اینکه از نظر ایمان و عمل صالح بر دیگرى برترى یابد. مفسران در معنى” حیات طیبه” (زندگى پاکیزه) تفسیرهاى متعددى آورده‏اند؛ بعضى آن را به معنى روزى حلال تفسیر کرده‏اند. بعضى به قناعت و رضا دادن به نصیب. بعضى به رزق روزانه. بعضى به عبادت توأم با روزى حلال. و بعضى به توفیق بر اطاعت فرمان خدا و مانند آن.
ولى شاید نیاز به تذکر نداشته باشد که حیات طیبه، مفهومش آن چنان وسیع و گسترده است که همه اینها و غیر اینها را در بر مى‏گیرد، زندگى پاکیزه از هر نظر، پاکیزه از آلودگیها، ظلمها و خیانتها، عداوتها و دشمنیها، اسارتها و ذلتها و انواع نگرانیها و هر گونه چیزى که آب زلال زندگى را در کام انسان ناگوار مى‏سازد.
ولى با توجه به اینکه در دنبال آن، سخن از جزاى الهى به نحو احسن به میان آمده استفاده مى‏شود که حیات طیبه مربوط به دنیا است و جزاى احسن مربوط به آخرت، جالب اینکه در روایتى که در نهجالبلاغه از امیر مؤمنان على (ع) نقل شده مى‏خوانیم: و سئل عن قوله تعالى” فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیاهً طَیِّبَهً” فقال هى القناعه: از امام پرسیدند منظور از جمله” فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیاهً طَیِّبَهً” چیست؟ فرمود: قناعت است (نهجالبلاغه، حکمت 229)
بدون شک مفهوم این تفسیر محدود ساختن حیات طیبه به قناعت نمى‏باشد، بلکه بیان مصداق است ولى مصداقى است بسیار روشن، چرا که اگر تمام دنیا را به انسان بدهند ولى روح قناعت را از او بگیرند همیشه در آزار و رنج و نگرانى بسر مى‏برد، و به عکس اگر انسان روح قناعت داشته باشد، و از حرص و آز و طمع بر کنار گردد، همیشه آسوده خاطر و خوش است.
همچنین در بعضى از روایات دیگر” حیات طیبه” به معنى رضا و خشنودى از آنچه خدا داده است تفسیر شده که آنهم با قناعت قریب الافق است.
ولى هرگز نباید به این مفاهیم جنبه تخدیرى داد، بلکه هدف اصلى از بیان رضا و قناعت، پایان دادن به حرص و آز و طمع و هوا پرستى است که عامل تجاوزها و استثمارها و جنگها و خونریزى‏ها، و گاه عامل ذلت و اسارت است. ( مکارم شیرازی،1373: 11/396)
صاحب کتاب تفسیرنورنکات وپیام های آیه راچنین برمی شمارد:
«حیات طیبه» آن است که انسان دلى آرام و روحى مؤمن داشته باشد، مؤمن به نور خدا مى‏بیند، مشمول دعاى فرشتگان است، مشمول تأییدات الهى است، این‏گونه افراد خوف و حزنى ندارند.
پیام‏ها:
1- ملاک پاداش، سنّ، نژاد، جنسیّت، موقعیّت اجتماعى، سیاسى و. . . نیست. «مَنْ عَمِلَ»
2- زن و مرد در کسب کمالات معنوى یکسانند. «مِنْ ذَکَرٍ أَوْ أُنْثى‏»
3- شرط قبولى عمل صالح، ایمان است. «وَ هُوَ مُؤْمِنٌ»
4- حتّى یک عمل صالح، بى‏پاسخ نمى‏ماند. «مَنْ عَمِلَ صالِحاً»
5- هر کجا تفکّر جاهلى مبنى بر تحقیر زن در کار باشد، باید نام و مقام زن را با صراحت برد. «مِنْ ذَکَرٍ أَوْ أُنْثى‏»
6- کار خوب به تنهایى کافى نیست، خود انسان هم باید خوب باشد. مَنْ عَمِلَ صالِحاً. . . وَ هُوَ مُؤْمِنٌ‏
7- انسانِ بدون ایمان و عمل صالح، گویى مرده است. «فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیاهً طَیِّبَهً»(قرائتی،1378: 4/578)
مفسرین، در آیه شریفه وجوهى دیگرنیز ذکر کرده‏اند:
بعضى‏ گفته‏اند: حیات طیب، حیات بهشتى است که مرگ ندارد، و فقر و بیماری و هیچ شقاوت دیگرى در آن نیست. بعضى‏ دیگر گفته‏اند: حیات برزخى است. و شاید این تخصیص را از اینجا پنداشته‏اند که ذیل آیه را حمل کرده به جنت آخرت و براى حیات طیبه جز برزخ چیزى به نظرشان نرسیده. بعضى‏ دیگر گفته‏اند: همین حیات دنیوى است که مقارن با قناعت و رضا به قسمت خداى سبحان باشد، زیرا چنین حیاتى پاکیزه‏ترین زندگى است. و بعضى‏ گفته‏اند: مراد از آن، رزق حلال است که در قیامت عقابى بر آن نیست. (طبرسی،1372: 6/ 593)البته در این وجوه جاى مناقشه بسیار است که درفصل ششم به تفصیل به آنها پرداخته شده است.

فصل سوم: ایمان در معارف علوی
3-1. مراتب ایمان
وقتی درمتون روایی وقرآن کریم به خوبی نگاه کنیم، مشاهده خواهیم کردکه مراتب مختلفی برای ایمان ذکر کرده اند،که به تعدادی ازآنها اشاره میکنیم وسرانجام توضیحی مختصردرباره این موضوع خواهیم داد.
امام صادق علیهالسلام مى‌فرمایند: «
إِنَّ الْإِیمَانَ عَشْرُ دَرَجَاتٍ بِمَنْزِلَهِ السُّلَّمِ یُصْعَدُ مِنْهُ مِرْقَاهً بَعْدَ مِرْقَاهٍ فَلَا یَقُولَنَّ صَاحِبُ الْوَاحِدِ لِصَاحِبِ الِاثْنَیْنِ لَسْتُ عَلَى شَیْ‏ءٍ حَتَّى یَنْتَهِیَ إِلَى الْعَاشِرَهِ وَ لَا تُسْقِطْ مَنْ هُوَ دُونَکَ فَیُسْقِطَکَ الَّذِی هُوَ فَوْقَکَ فَإِذَا رَأَیْتَ مَنْ هُوَ أَسْفَلُ مِنْکَ فَارْفَعْهُ إِلَیْکَ بِرِفْقٍ وَ لَا تَحْمِلَنَّ عَلَیْهِ مَا لَا یُطِیقُ فَتَکْسِرَهُ فَإِنَّهُ مَنْ کَسَرَ مُؤْمِناً فَعَلَیْهِ جَبْرُهُ وَ کَانَ الْمِقْدَادُ فِی الثَّامِنَهِ وَ أَبُو ذَرٍّ فِی التَّاسِعَهِ وَ سَلْمَانُ فِی الْعَاشِرَهِ. » (مجلسی، 1363: 22/346) ایمان ده درجه دارد و حضرت سلمان در درجه دهم ایمان، جناب ابوذر در درجه نهم و جناب مقداد در درجه هشتم ایمان هستند.
پیامبر صلىاللهعلیه و آله: «مَن رَأى مِنکُم مُنکَرا فَلیُغَیِّرهُ بِیَدِهِ، فَإن لَم یَستَطِع فَبِلِسانِهِ، فَإن لَم یَستَطِع فَبِقَلبِهِ وَذلِکَ أضعَفُ الإیمانِ»؛هر کس از شما منکرى ببیند باید با دست و اگر نتوانست با زبان و اگر نتوانست با قلبش آن را تغییر دهد، که پائین ترین درجه ایمان همین (تغییر قلبى) است. (میرزایی،1385: 81)
امام رضا علیهالسلام: «لا یستَکمِلُ عَبدٌ حقیقهَ الایمانِ حَتَّى تَکونَ فیهِ خِصالُ ثَلاثٍ: اَلتَّفقُّهُ فِى الدّینِ وَحُسنُ التَّقدیرِ فِى المَعیشَهِ، وَالصَّبرُ عَلَى الرَّزایا»؛ هیچ بنده اى حقیقت ایمانش را کامل نمى کند مگر این که در او سه خصلت باشد: دین شناسى، تدبر نیکو در زندگى، و شکیبایى در مصیبت ها و بلاها. (ابن شعبه، 1404: 253)
امام علی علیهالسلام: لایَکمُلُ إیمانُ امریٍ حَتّی یُحِبَّ مَن أحَبَّ الله وَ یُبغِضُ مَن أبغَضَ اللهُ؛ایمان هیچ کس کامل نمی شود مگر هر که را خدا دوست دارد دوست داشته باشد و آن که را خدا دشمن دارد دشمن داشته باشد. ( ابنابیالحدید، 1415: 18/51)
امام علی علیهالسلام: «لا یَصدُقُ إیمُان عَبدٍ حَتَّی یَکونَ بِما فی یَدِ اللهِ سُبحانَهُ أوثَقَ مِنهُ بِما فی یَدِهِ». ایمان هیچ بنده ای راستین نمی شود مگر زمانیکه اعتمادش به آنچه نزد خداست از اعتمادش به آنچه در دست خود دارد بیشتر باشد. ( همان: 19/216)
این گونه روایات در مقام بیان تقسیمات و مراتب کلى ایمان هستند و متعرّض همه مراتب و تقسیمات جزئى نیستند. لازم است بگوییم: ایمان و کفر و همچنین شرک و نفاق هر یکشان مراتب و درجاتى دارند که به تناسب هر مرتبه، شخص صعود یا سقوط مى‌کند و به درجات و مقامات بهشتى یا درکات جهنمى نایل مى‌گردد. بنابراین، اصل ایمان گرچه ضعیف باشد، اولین و کمترین چیزى است که از انسان مى‌پذیرند و موجب سعادتش مى‌شود؛ ولى، بر هر مؤمن لازم است که مراتب عالیترى از ایمان را کسب کند و قرآن هم تصریح دارد بر اینکه ایمان قابل ازدیاد است. خداوند مى‌فرماید: «هُوَ الَّذى اَنْزَلَ السَّکینَهَ فى قُلُوبِ الْمُؤْمِنینَ لِیَزْدادُوا ایماناً مَعَ ایمانِهِمْ. »اوست که آرامش بر دلهاى مؤمنان نازل کرد تا ایمانى به ایمانشان افزون شود. (فتح4)
پس ایمان قابل ازدیاد است چنانکه کفر و نفاق نیز. و طبیعى است که اگر کسى اولین مرتبه ایمان را داشته باشد ممکن است همراه آن مراتبى از کفر و شرک نیز در او وجود داشته باشد که خداوند در قرآن به این حقیقت نیز اشاره کرده و مى‌فرماید: «وَ ما یُؤْمِنُ اَکْثَرُهُمْ بِاللّهِ اِلاّ وَ هُمْ مُشْرِکُونَ. » و بیشترشان به خدا ایمان نیاورند مگر آنکه مشرک باشند. (یوسف،106)
اکنون شاید بپرسید که چگونه ممکن است کفر با ایمان توأم شود؟ در پاسخ به این سؤال بایدگفت: این وضع، علل مختلفى دارد که مهم ترین آنها دو چیز است: یکى نقص معرفت است؛ یعنى علّت اینکه انسان به بعضى از مراتب توحید نرسیده یا بعضى از مقامات انبیا و اولیاء خدا را نمى‌پذیرد کمبود شناخت است. راهى که باید این علم برایش حاصل شود نپیموده و آن علم برایش حاصل نمى‌شود و ایمانش ضعیف و ناقص باقى مى‌ماند. عامل دوم آلودگى نفسانى و ضعف اخلاقى است که نقش مهمترى دارد و نمى‌گذارد انسان به آنچه شناخته و فهمیده است گرایش یابد. آلودگیهاى اخلاقى نه تنها مانع ایمان آوردن انسان یا موجب ضعف ایمان وى هستند که گاهى اصولا، موجب سلب ایمان وى مى‌شوند و با اینکه ایمان آورده و تصمیم هم دارد به مقتضاى ایمانش عمل کند، به تدریج در شرایطى قرار مى‌گیرد که هوسهاى او گل مى‌کنند و چنانچه محیط برایش آماده و وسایل شهوترانى فراهم باشد، نخست با این گمان که یک بار و دوبار مهم نیست مرتکب خلاف مى‌شود و تدریجاً به جایى مى‌رسد که به کلى ایمانش را از دست خواهد داد. (مصباح یزدی، 1391: 38)
امانشانه کامل بودن ایمان چیست؟ امام صادق(ع) میفرمایند: هرکس برای خدا دوست بدارد وبرای خدا دشمن بدارد و برای خدا بدهد وبرای خدا ندهد، پس یقینا از آنانی است که ایمانش کامل شده است. “برای خدا گفتن،برای خدا نگفتن،برای خدا دادن وبرای خدا ندادن،برای خدا دوست داشتن وبرای خدا دوست نداشتن کار هرکسی نیست. اما بایستی این گونه شد و ماکاری جز این نداریم.
«عن ابی عبدالله: مَن أحبَّ لِلّهِ وأبغض لِلّهِ وأعطی لِلّهِ ومَنَعَ لِلّهِ فَهُوَ مِمَّن کَمَلَ إیمانه» (برقی،1371: 1/263)
سؤال مهم این است که ملاک الهی ویا نفسانی بودن محبت یا دشمنی ما چیست؟همین سؤال را اصحاب حضرت محمد (ص) از ایشان پرسیدند. “روزی رسول خدا (ص) به برخی از یارانش فرمود: ای بنده خدا! برای خدا محبت
بورز و برای خدا نفرت داشته باش وتنها برای خدا دوستی کن وبرای او دشمنی نما. زیرا تو راهی برای نیل به ولایت الهی نداری مگر از این راه وکسی طعم ایمان را نمیچشد هرچند همیشه درنماز و روزه باشد مگر این چنین باشد. امروزه دوستی مردم باهم بیشتر برای دنیا شده. برای دنیا باهم دوست میشوندوبرای دنیا باهم دشمن میشوندواین سبب میشود که آنان بهره ای از خدا نداشته باشند. شخصی به پیامبر عرض کرد چگونه بدانم برای خدا دوستی ودشمنی میکنم؟ وچه کسی دوست خداست تا با او دوستی کنم و چه کسی دشمن خداست تا با او دشمنی نمایم؟رسول خدا(ص)به علی(ع)اشاره کرد و فرمود: آیا او را میبینی؟عرض کرد: بلی. حضرت فرمود: دوست این مرد دوست خداست پس دوستش داشته باش و دشمن او دشمن خداست پس دشمنش بدار. دوست او اگرچه قاتل پدرت و پسرت باشد دوست داشته باش ودشمن او اگرچه پدر و پسرت باشد دشمن داشته باش. (حسن زاده، 1394: 259)
چنانچه دانستیم ایمان دارای مراتبی است. یکی از عوامل مهمی که باعث ظهور و به فعلیت رسیدن مراتب بالای ایمان

 

mitra2--javid

پایان نامه ها

No description. Please update your profile.

LEAVE COMMENT